Home
สุขภาพหรรษา : เหล้าขาวระบาดและหนทางอยู่รอด ตอน 2 Print E-mail
User Rating: / 0
PoorBest 
Post by หมอดื้อ   
อังคาร, 07 มกราคม 2020
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 16.1px 0.0px; line-height: 28.0px; font: 14.0px Thonburi; color: #000000; -webkit-text-stroke: #000000} p.p2 {margin: 0.0px 0.0px 12.0px 0.0px; line-height: 14.0px; font: 14.0px Thonburi; color: #000000; -webkit-text-stroke: #000000} p.p3 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; text-align: center; line-height: 14.0px; font: 14.0px Arial; color: #000000; -webkit-text-stroke: #000000; min-height: 16.0px} p.p4 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; line-height: 14.0px; font: 14.0px Arial; color: #000000; -webkit-text-stroke: #000000; min-height: 16.0px} p.p5 {margin: 0.0px 0.0px 12.0px 0.0px; text-align: center; line-height: 14.0px; font: 14.0px Thonburi; color: #000000; -webkit-text-stroke: #000000} span.s1 {font-kerning: none} span.s2 {font: 14.0px Arial; font-kerning: none}

ไทยรัฐออนไลน์ รายงาน วันที่ 5 .. 63

นโยบายรัฐบาลที่ดูจะได้รับความสนใจ

อย่างมาก ที่ให้ไปลงทะเบียนรับเงินไปใช้ คุ้นๆไหม แบบนี้ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเปลี่ยนแผนและเอาเงินภาษีเหล้าบุหรี่มาจัดตั้งโครงการเลิกเหล้า เงินมา ชีวิตเปลี่ยน แบบนี้ดีไหม ทำทั่วประเทศเริ่มจากเชิญชวนคนที่มีประวัติติดเหล้า และกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น คนงานก่อสร้างมาลงทะเบียน...

คนที่ยังเลิกไม่ได้ก็ให้เข้ามาในระบบเพื่อเพิ่มโอกาสเลิกเหล้า

เมื่อเลิกได้แล้วก็มีการตรวจดูจากลมหายใจเป็นระยะ ถ้าเลิกได้สำเร็จก็มีรางวัลต่อเนื่องเป็นเงินไปเลย ร่วมกับการให้ความรู้การดูแลสุขภาพในทุกๆด้าน ถือโอกาสทำให้การดื่มเหล้าสูบบุหรี่โดยไม่มีความรับผิดชอบเป็นที่รังเกียจของสังคมเสียที


ส่วนคนที่ติดเหล้างอมแงมแต่กลับใจจะเลิกน่าเห็นใจเพราะถ้าไม่มียาช่วยหรือคำแนะนำในการลดเหล้าแบบไม่หักดิบมักจะเลิกยาก เพราะเจอปัญหาเมื่อพยายามเลิกพบว่าเกิดอาการลงแดง ซึ่งอธิบายได้จากกลไก

การออกฤทธิ์ของเหล้าไปกระตุ้นตัวรับสัญญาณกาบ้า (GABA) ซึ่งมีผลกดประสาททำให้ง่วงและขาดสติ

และเมื่อมีการกระตุ้นติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ระบบเคมีกาบ้า (GABAergic system) จะปรับตัว โดยการสร้างสมดุล ใหม่ แต่เมื่อมีการหยุดเหล้าเฉียบพลันสมดุลจึงหายไป และเกิดการกระตุ้นระบบต่างๆในสมองอย่างไม่มีการควบคุม ไม่สบายตัวจึงกลับไปดื่มต่อ

ส่วนในคนที่มีอาการเยอะ หลังหยุดดื่ม6-12 ชั่วโมง บ่อยครั้งจะนอนไม่หลับ มือสั่น กระวนกระวาย ท้องปั่นป่วน คลื่นไส้ อาเจียน เหงื่อแตก แต่จะไม่จบแค่นั้น พอ 12-24 ชั่วโมง ก็จะเห็นภาพหลอน หูแว่ว มีแมลงคลานตามผิวหนัง พอ 24 ชั่วโมงอาจหนักถึงขั้นชักเกร็งกระตุก สุดท้าย 48-72 ชั่วโมงจะเป็นช่วงเหลี่ยม (delirium tremens) คงจะเป็นไปไม่ได้แต่เป็นช่วงที่อยากจะให้มีการถ่ายวิดีโอให้คนไข้ดูความน่าสมเพชของตนเองจริงๆ จะได้ไม่อยากกลับไปดื่ม เพราะจะเป็นช่วงที่มีภาพหลอนหนัก ไข้ขึ้น หัวใจเต้นเร็ว ความดันขึ้น เหงื่อแตก เพราะระบบประสาทอัตโนมัติ (autonomic nervous system) มันรวนมาก และเป็นช่วงอันตรายมาก

 

อาการสามารถเป็นได้ถึง 5 วันหรือมากกว่า ทั้งนี้ ถ้าเจออาการเหล่านี้แต่ไม่ได้มีประวัติดื่มเหล้าเป็นเวลานาน หรือประวัติหยุดเหล้าชัดเจนอาจจำเป็นต้องหาสาเหตุอื่นพร้อมๆกันไปด้วย เพราะไข้และสับสนอาจหมายถึงติดเชื้อในสมองก็เป็นได้ หรืออาจจะเป็นจากยาเสพติดประเภทอื่นจำพวก stimulant เช่น โคเคนหรือแอมเฟตามีนก็เป็นได้ อาการแบบนี้ไม่ใช่จากกัญชาไม่ต้องส่งตรวจหา

นอกจากนั้นก็อย่าลืมตรวจระบบอื่นๆ ที่จะเป็นได้ในคนไข้ที่ดื่มเหล้าอย่างที่กล่าวไว้ในขั้นต้น เพราะคนไข้อาจหยุดเหล้าเพราะรู้สึกป่วยก็ได้ เช่น อาจจะมีหัวใจล้มเหลวจากขาดวิตามินบี 1 เรื้อรังจึงหายใจไม่ค่อยออก พอหยุดเหล้าเลยลงแดง

เมื่อค่อนข้างแน่ใจแล้วว่านี่ลงแดงจากเหล้า ยาหลักที่หมอเลือกใช้มีอยู่แค่สองกลุ่ม คือ กลุ่ม benzodiazepine เช่น ไดเอซีแปม (diazepam) เพราะไปช่วยให้ตัวรับสัญญาณที่เหลืออยู่สามารถทำงานได้ดี และตัว diazepam เองออกฤทธิ์ได้นานกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน ตัวนี้ถือว่าดีที่สุดในคนที่มีอาการลงแดงรุนแรงและต้องนอนโรงพยาบาล โดยในบางรายเรียกว่าใช้ขนาดที่ล้มควายได้เลย และสามารถใช้ในคนไข้ที่ชักได้อีกด้วย

ส่วนจะให้ไปถึงเมื่อไหร่ หมอคิดว่าให้ได้ซ้ำทุก 15 นาที ถ้าให้ทางเส้นเลือดดำเพราะมันออกฤทธิ์ตั้งแต่ 5 นาทีแรกแล้ว จนกว่าจะหยุดเป็นอันตรายต่อตนเองและคนอื่น แต่ก็ไม่ใช่ให้เยอะจนสลบไปเลย ยาที่สามารถใช้ประกอบกับกลุ่ม benzodiazepine ได้ คือกลุ่ม GABA agonist เช่น gabapentin แต่มักจะใช้ประกอบกับ benzodiazepine เพราะมันเองไม่ได้เก่งมากนัก จะเลือกใช้ตัวเดียวเลยในกลุ่มที่มีอาการไม่รุนแรงเท่านั้นเพื่อลดอาการกระวนกระวาย

 

นอกจากยาสองกลุ่มนี้หมอไม่ค่อยเห็นด้วยในการใช้ เช่น การใช้ยาต้านอาการทางจิต เพราะถึงมันจะช่วยลดภาพหลอนแต่การออกฤทธิ์ของมันคือการต้านโดพามีนและไม่ได้ตรงกับที่สมอง ต้องการ ส่วนมากใช้เพราะไม่กล้าให้ diazepam เพิ่ม แท้จริงแล้วยังให้ diazepam ไม่พอ ห้ามลืมให้วิตามินบีเด็ดขาด

ส่วนถ้าอาการไม่รุนแรงมากแทบทุกรายควรจะสามารถจ่ายยาเม็ด เช่น lorazepamให้ทุก 6 ชั่วโมง กลับไปกินได้ ร่วมกับ gabapentin แต่ต้องประเมินดูให้ดีว่าคนไข้นั้นมีความรับผิดชอบในการกินยามากแค่ไหน

สุดท้ายก็อย่าลืมว่า benzodiazepine เป็นยาเสพติดไม่ควรให้ระยะยาว

ทั้งหมดนี้ต้องอาศัยประสบการณ์จะดีถ้าสามารถเพิ่มบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความสนใจในด้านนี้เข้ามาช่วยดูแลและจัดระบบ ไม่ว่าจะเป็นการให้คำปรึกษา การหยุดเหล้าที่บ้าน ไปจนถึงการแอดมิตสำหรับการหยุดเหล้าเพื่อที่จะดูอาการได้อย่างใกล้ชิดในคนที่มีความเสี่ยงสูงก็คงจะเป็นเรื่องที่ดี

สุดท้ายอยากย้ำถึงความสำคัญของพยาบาลที่คอยทุ่มเทอยู่อย่างเสมอ และผู้ป่วยที่ลงแดง เป็นผู้ป่วยกลุ่มหนึ่งที่เพิ่มปริมาณงานของพยาบาลอย่างมาก เพราะสร้างความวุ่นวายตลอดเวลา...

อย่าลืมว่าไม่มีหมอโรงพยาบาลเปิดต่อได้ แต่ไม่มีพยาบาลหรือบุคลากรสนับสนุนเมื่อไหร่ ก็ลาก่อนครับ ด้วยความเป็นห่วง.

 

หมอดื้อ

< Previous   Next >