Home arrow Articles arrow ไขสันหลังและก้านสมอง : กลไกไขความลับในโรคพิษสุนัขบ้า
ไขสันหลังและก้านสมอง : กลไกไขความลับในโรคพิษสุนัขบ้า Print E-mail
User Rating: / 0
PoorBest 
Post by ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา   
พฤหัสบดี, 21 ธันวาคม 2006

ไขสันหลังและก้านสมอง : กลไกไขความลับในโรคพิษสุนัขบ้า PDF Download

 ศาสตราจารย์นายแพทย์ ธีระวัฒน์   เหมะจุฑา
ศูนย์ปฏิบัติการโรคทางสมอง
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 ผู้ป่วยทุกรายที่มีอาการของโรคพิษสุนัขบ้าแล้วจะเสียชีวิตหมดและถือเป็นโรคที่ร้ายแรง โดยที่ร้ายกว่าอีโบล่า (Ebola) ซึ่งตายอย่างมากเพียง 80% อย่างไรก็ตามการเข้าใจกลไกของโรคได้ดียิ่งขึ้นจะเป็นการไขความลับที่เกี่ยวข้อง  
 ลักษณะเฉพาะตัวของผู้ป่วยที่เป็นโรคพิษสุนัขบ้าก็คือ ในผู้ป่วยเหล่านี้แม้ว่าจะมีไวรัสมากมายมหาศาลในเซลล์ไขสันหลัง รวมทั้งในเซลล์ของก้านสมอง แต่ผู้ป่วยเหล่านี้กลับไม่มีอาการอัมพาต และรู้สึกตัวดีแต่มีอาการดุร้าย กระวนกระวาย กลัวน้ำ กลัวลม จวบจนใกล้วาระสุดท้าย จึงจะไม่รู้สึกตัว ทั้งนี้ไขสันหลังจะเป็นตัวควบคุมกล้ามเนื้อ แขน ขา โดยผ่านทางเส้นประสาทและก้านสมองเป็นตัวควบคุมความรู้สึกตัว
 จากจุดนี้เองเป็นที่มาของการศึกษาเปรียบเทียบสภาวะของเซลล์ประสาทในสมองใหญ่ ก้านสมอง และไขสันหลัง โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ ธีระวัฒน์  เหมะจุฑา และคณะจากศูนย์ปฏิบัติการโรคทางสมอง คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งได้รับทุนจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ ทำการศึกษาผู้ป่วยที่เสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า 10 ราย และพบว่าเซลล์ในก้านสมองและไขสันหลังตายช้าอย่างเห็นได้ชัดเจนกว่าเซลล์ในสมองใหญ่ ทั้งนี้โดยอธิบายกลไกจากการที่ไมโตคอนเดรีย (mitochondria) ยังคงสภาพปกติอยู่  โดยที่ไมโตคอน
เดรียนี้เองเป็นแหล่งพลังงานและเป็นตัวควบคุมที่สำคัญที่ไม่ให้เซลล์ตาย ดังนั้นเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า เซลล์ประสาทที่ระดับต่างๆกัน มีความทนทานไม่เหมือนกันต่อพิษของเชื้อพิษสุนัขบ้า โดยที่เซลล์ในไขสันหลังและก้านสมองมีความทนทานมากกว่า
 การค้นพบครั้งนี้ทำให้เริ่มมีข้อมูลที่สำคัญว่าไขสันหลังและก้านสมองจะปฏิบัติตัวเป็นทางผ่านของไวรัสจากตำแหน่งที่ถูกสุนัขกัดและแพร่ไปยังสมองใหญ่ โดยที่ตัวเองไม่ตายและไวรัสมีการติดเชื้อไปยังสมองใหญ่ทำให้ปรากฏอาการกระวนกระวาย กลัวน้ำ กลัวลม และเซลล์สมองตายอย่างรวดเร็วในระยะต่อมา โดยที่ไวรัสยังไม่ทันจะมีการสร้างโปรตีนเต็มที่ด้วยซ้ำในเซลล์ ส่วนสำคัญอีกประการคือ ถ้าสามารถทราบได้ว่าเซลล์ไขสันหลังและก้านสมองที่มีคุณสมบัติพิเศษเช่นนี้ มีการสร้างสารพิเศษชนิดใด จะเป็นประโยชน์อย่างมหาศาลที่จะป้องกันไม่ให้สมองตายเมื่อมีการติดเชื้อ ผลงานดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Biomedcentral Infectious Diseases  เดือน พฤศจิกายน 2548
 ศ.นพ.ธีระวัฒน์ ได้รับเชิญบรรยายเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวรวมทั้งเรื่องโรคติดเชื้อต่างๆในสมอง ณ ประเทศแคนาดา และออสเตรเลีย โดยได้รับความสนใจอย่างสูงจากนักวิทยาศาสตร์ จากสถาบันปาสเตอร์ปารีส สถาบันไวรัสจากอังกฤษ และสถาบัน Wistar และ Thomas Jefferson  สหรัฐอเมริกา
 อนึ่งอาการแขน ขา อ่อนแรง ในผู้ป่วยโรคพิษสุนัขบ้าอีกแบบที่เป็นอัมพาต
ศ.นพ.ธีระวัฒน์ พบอีกเช่นกันว่าไม่ได้เกิดจากไขสันหลังผิดปกติ แต่เกิดจากเส้นประสาทอักเสบ ซึ่ง เป็นข้อมูลสำคัญที่ยืนยันว่าไขสันหลังมีความทนทานต่อพิษของไวรัส และกลไกของการอักเสบในเส้นประสาทเป็นผลของการตอบโต้ของร่างกายต่อการติดเชื้อ ซึ่งได้ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Neurological Sciences  เดือน พฤศจิกายน 2548
 ทั้งนี้การถอดรหัสพันธุกรรมของเชื้อไวรัสที่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตด้วยแบบต่างๆ คือ แบบอาการดุร้าย กระวนกระวาย หรืออัมพาต พบว่ามีลักษณะเหมือนกันและได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Infectious Diseases 2546  ข้อมูลดังกล่าวทั้งหมดยืนยันคุณสมบัติพิเศษของไขสันหลัง และก้านสมอง ซึ่งจะเป็นกุญแจไขปริศนาในการทำให้เซลล์ต่างๆของระบบประสาทมีความทนทานต่อการติดเชื้อมากขึ้น

Last Updated ( พุธ, 25 เมษายน 2007 )
< Previous   Next >