Home arrow News arrow พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - "มารู้จักโรคแท้งติดต่อในสัตว์"
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - "มารู้จักโรคแท้งติดต่อในสัตว์" Print E-mail
User Rating: / 1
PoorBest 
Post by Administrator   
อังคาร, 17 มิถุนายน 2008

        หลายวันก่อนมีข่าวฮือฮาอีกแล้วในแวดวงสัตว์เลี้ยง เมื่อมีการเปิดเผยผลการวิจัยเกี่ยวกับโรคแท้งติดต่อในหมา ซึ่งก็เช่นเคยครับ ผู้เสพข่าวเกิดความตื่น

        สอบถามถึงอันตรายของโรคนี้ ส่อความกลัวว่าสัตว์เลี้ยงของตนจะนำโรคมาสู่ตัวเจ้าของหรือเปล่า ? ฯลฯ นับเป็นสิ่งดีครับที่ตระหนักและต้องเข้าใจถึงข้อมูลที่ออกมา ตลอดจนใช้ปัญญาพิจารณาเพื่อนำข้อมูลมาปฏิบัติให้เกิดประโยชน์มิได้ต้องการให้เป็นโรคตื่นตูมนะครับ

         โรคแท้งติดต่อ หรือ Brucellosis ในเมืองนอกเมื่อเกิดกับสัตว์ มีชื่อสามัญว่า Bang’s disease ถ้าเกิดในคนเรียกว่า Undulant fever หรือ Malta fever จัดเป็นไข้ชนิดหนึ่งที่เป็นๆ หายๆ ที่ได้ชื่อว่าแท้งติดต่อก็เพราะสามารถทำให้ปศุสัตว์หรือแม้แต่คนแท้งได้

 เชื้อสาเหตุก่อโรค คือ เชื้อแบคทีเรียชื่อ บรูเซลลา (Brucella) มีหลายชนิด (หรือแซ่) ขึ้นกับว่าพบในสัตว์ชนิดใดก็ใช้ชื่อสัตว์นั้นเป็นแซ่ เช่น ที่พบในหมูก็เรียกบรูเซลลา ซูอิส (suis) ซึ่งแปลว่าหมู หรือที่พบในแกะก็เรียกบรูเซลลา โอริส (ovis) ฯลฯ แต่ที่พบส่วนใหญ่ที่ก่อโรคในคนและสัตว์คือบรูเซลลา อบอตัส (abortus) ที่แปลกว่า "แท้ง" นั่นเอง

 สัตว์ที่เป็นบ้านหรือแหล่งรังโรค ได้แก่ สัตว์นานาชนิด ตั้งแต่วัว ควาย แพะ แกะ หมู หมา ม้า กวาง อูฐ หนู กระต่าย จนถึงโลมา และมนุษย์ ซึ่งเชื้อบรูเซลลานี้สามารถกระโดดข้ามชนิดได้ การแพร่ระบาดของเชื้อโรคตัวนี้เข้าสู่มนุษย์นั้นเกิดจาก 1.ดื่มนมที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ เช่น นมวัว นมแพะ ที่ป่วยด้วยโรคแท้งติดต่อ 2.สัมผัสโดยตรงกับสิ่งที่ขับจากแม่สัตว์ที่แท้ง เช่น น้ำเมือกจากช่องคลอด รก ซากลูกสัตว์ที่แท้ง เลือด ฯลฯ 3.การสูดดม เคยพบแต่ในห้องปฏิบัติการเพาะเชื้อบรูเซลลา มิใช่ตามธรรมชาติ

 การแพร่ในสัตว์นอกจากจะเกิดได้เช่นเดียวกับคนแล้ว ยังมีที่สำคัญคือ สามารถติดโรคผ่านทางการผสมพันธุ์ทั้งผสมจริงและผสมเทียม คือ น้ำเชื้อของเพศผู้และน้ำเมือกช่องคลอดในเพศเมีย ฯลฯ

 อาการโรคแท้งติดต่อที่พบในสัตว์เลี้ยงดังเป็นข่าวคือ “หมา” ได้แก่ แท้งลูกในระยะท้ายของการตั้งท้อง ลูกออกมาตายแล้ว ส่วนหมาพ่อพันธุ์อาจแสดงอาการอัณฑะอักเสบบวมโต นอกจากนี้อาจพบอาการปวดหลังเพราะเชื้อเข้าไปสู่ในส่วนไขสันหลัง (หมอนรองกระดูก) และยังมีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อขาหลังอีกด้วย ส่วนแมวนั้นไม่ค่อยพบ เนื่องจากมีความต้านทานสูง

 คนที่ติดเชื้อนี้จะแสดงอาการหลังจากรับเชื้อราว 1-2 เดือน บางคนก็แสดงอาการ บ้างก็ไม่แสดงอาการ ซึ่งพวกที่แสดงอาการอาจเกิดทันทีหรือค่อยแสดงออกมา คือเริ่มจากอาการคล้ายเป็นไข้หวัด ปวดหัว ตัวร้อน มีไข้ เจ็บปวดกล้ามเนื้อ เบื่ออาหาร น้ำหนักลด อาเจียน ท้องร่วง ท้องผูก และ ฯลฯ การอักเสบในข้อก็พบได้เช่นเดียวกับอัณฑะอักเสบ โอกาสเกิดโรคในคนไม่สูงนักเช่นเดียวกันกับอัตราการตาย แต่อย่าประมาทนะครับ การตรวจยืนยันโรคนี้ทำได้ทั้งในคนและสัตว์ด้วยการตรวจเลือดหาภูมิต้านทานและเพาะเชื้อ

 โรคแท้งติดต่อเป็นโรคที่รักษาได้ โดยใช้ยาปฏิชีวนะ ในคนใช้เวลารักษาสัก 6 สัปดาห์ ถ้าพบว่าหมาเป็นโรคแท้งติดต่อล่ะก็ ห้ามใช้ทำพันธุ์ต่อไปไม่ว่าเพศผู้หรือเพศเมีย ให้คุมกำเนิดถาวรไปเลย ส่วนเชื้อสามารถฆ่าได้ด้วยยาปฏิชีวนะครับ วัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคแท้งติดต่อในสัตว์มีเฉพาะของปศุสัตว์ ไม่มีใช้ในสัตว์เลี้ยง

 ท่านที่เลี้ยงสัตว์ทั้งปศุสัตว์และสัตว์เลี้ยงสามารถป้องกันตนได้ แม้ไม่มีวัคซีนใช้เช่นสัตว์ คือ กินแต่อาหารสุก รวมถึงผลิตภัณฑ์เช่นนมก็ต้องผ่านการฆ่าเชื้อมาแล้ว ป้องกันตนเมื่อต้องปฏิบัติกับสัตว์โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วยคลอดโดยใส่ถุงมือยาง กำจัดรกและน้ำคร่ำพร้อมฆ่าเชื้อหรือฝังให้มิดชิด ไม่ใช้ซากลูกสัตว์ตายเป็นอาหารแก่สัตว์อื่น ฯลฯ

 ทราบข้อมูลแล้วอย่าตื่นไปนะครับ!


ปานเทพ รัตนากร

 

ที่มา  หนังสือพิมพ์ คม ชัด ลึก วันจันทร์ที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2551

< Previous   Next >