Home arrow News arrow เอดีอาร์
เอดีอาร์ Print E-mail
User Rating: / 0
PoorBest 
Post by Administrator   
พุธ, 23 มกราคม 2008
Image

 

คอลัมน์ ส่องโรค ไขสุขภาพ

โดย ผศ.นพ.พิสนธิ์ จงตระกูล คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้อำนวยการโครงการ Antibiotics Smart Use

ยาปฏิชีวนะถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางและพร่ำเพรื่อในประเทศไทย การใช้ยาปฏิชีวนะกับโรคที่ไม่จำเป็น เช่น โรคหวัด เจ็บคอ ไข้หวัดใหญ่ ท้องร่วง อาหารเป็นพิษ รังแต่จะนำ "เอดีอาร์" มาสู่ผู้ใช้ยาโดยไม่เกิดประโยชน์ใดๆ

เอดีอาร์ หรือ Adverse Drug Reaction (ADR) หมายถึงผลข้างเคียงหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยา ซึ่งอาจเรียกว่า "อาการไม่พึงประสงค์"

เอกสารกำกับยาจะต้องมีใจความที่ระบุรายละเอียดของเอดีอาร์ไว้เสมอ หมายความว่ายาทุกชนิดอาจทำให้เกิดอันตรายได้ ยาทุกชนิดมีผลข้างเคียง ยาทุกชนิดมีอาการไม่พึงประสงค์

เมื่อใช้ยาปฏิชีวนะ ยาจะทำลายแบคทีเรียทั้งที่เป็นสาเหตุของโรค และแบคทีเรียที่ไม่ได้ก่อโรคแต่อาศัยอยู่เป็นปกติในร่างกายมนุษย์ เช่น ในลำไส้ ช่องปาก และผิวหนัง ส่งผลให้แบคทีเรียร้ายที่ดื้อยาบางชนิด เช่น เชื้อคลอสตริเดียม ดิฟฟิไซล์ ซึ่งปกติมีจำนวนน้อยในลำไส้ใหญ่ แบ่งตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและสร้างสารพิษ (toxin) มาทำลายผนังลำไส้ใหญ่ เกิดเป็นแผลและเยื่อบุผนังลำไส้หลุดลอกเนื่องจากกลายเป็นเนื้อตาย ผู้ป่วยจำเป็นต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล และบางรายอาจเสียชีวิต เอดีอาร์จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า "ลำไส้ใหญ่อักเสบเนื่องจากยาปฏิชีวนะ"

เอดีอาร์จากยาปฏิชีวนะที่อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต ตัวอย่างเช่น "คลอแรมเฟนนิคอล" อาจกดไขกระดูกทำให้เม็ดเลือดขาวลดต่ำลงจนเกิดการติดเชื้อรุนแรงในกระแสเลือด "แอมพิซิลลิน" และ "อะม็อกซิซิลลิน" อาจทำให้เกิดการแพ้ยาอย่างฉับพลัน หรือเกิดอาการแพ้ทางผิวหนังอย่างรุนแรงที่เรียกว่า กลุ่มอาการสตีเวนส์จอห์นสัน "แบ็คทริม" และยาในกลุ่มซัลฟาอาจทำให้เกิดตับอักเสบ "ซิโพรเบย์" และยาในกลุ่มควิโนโลนส์อาจทำให้จังหวะการเต้นหัวใจช้าลงจนอาจหยุดเต้นได้

เราจึงควรใช้ยาปฏิชีวนะต่อเมื่อมีหลักฐานว่าการใช้ยาเป็นประโยชน์อย่างแท้จริงเท่านั้น

 

ที่มา หนังสือพิมพ์มติชน วันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2551

Last Updated ( พุธ, 23 มกราคม 2008 )
< Previous   Next >